Sürekli Reçineli Kum Mikseri: Kapasite ve Seçim Rehberi

Yazan: Kadir Yılmaz, ZENES Makina Mühendislik kurucusu (20 yılı aşkın dökümhane deneyimi)

Sürekli reçineli kum mikseri nedir, ne zaman gerekir?

Sürekli mikser, kumu bir oluk içinde yüksek devirli bıçaklarla reçine ve sertleştiriciyle karıştırıp kalıba veya maça sandığına doğrudan döker. Furan, alkali fenolik (Alphaset) ve üretan gibi soğuk sertleşen (no-bake) sistemlerde kullanılır. Karışımın işleme süresi dakikalarla sınırlı olduğu için kum, ihtiyaç anında ve ihtiyaç kadar hazırlanmalı; sürekli mikser bunu yapar.

Kesikli mikserden farkı

Kesikli (batch) mikser belli bir miktar kumu karıştırıp boşaltır. Yeşil kumda ve küçük reçine işlerinde iş görür. Büyük kalıpta ise ilk dökülen kum sertleşmeye başlarken son kova henüz gelmemiştir. Sürekli mikserde kum oluktan saniyeler içinde geçer ve kalıp tek seferde, aynı yaştaki kumla dolar. Genel mikser seçimi için kum mikseri seçim rehberine bakın; bu sayfa yalnız sürekli reçineli mikserleri anlatıyor.

Tipler

Sabit mikser: Maça ve küçük kalıp için, genelde 3–10 t/saat. Kalıp mikserin altına gelir.
Tek kollu döner mikser: En yaygın tip. Kol 3–8 m, dönüş 180–270°. Kum silosunun dibine kurulur.
Çift kollu mikser: Kol kırılır, daha geniş alana ulaşır. Büyük kalıplı atölyelerde tercih edilir.
Hareketli (raya oturan) mikser: Uzun kalıplama alanında mikser ray üzerinde yürür.

Tipik değerler

Özellik	Tipik aralık
Kapasite	3–60 t/saat (en çok 10, 20, 30 t/saat)
Kol uzunluğu	3–8 m
Karıştırma bıçağı devri	400–900 d/dk (yüksek devirli tip)
Furan reçine oranı	Kumun %0,8–1,2'si; sertleştirici reçinenin %30–50'si
Alkali fenolik reçine oranı	Kumun %1,2–1,8'i; ester reçinenin %20–25'i
Karıştırma motoru	7,5–37 kW, kapasiteye göre
İdeal kum sıcaklığı	20–30 °C

Oranlar reçine üreticisinin tavsiyesine, kumun türüne ve rejenere kum oranına göre değişir.

Seçerken neye bakmalı?

Kapasite: Saatlik ortalama değil, en büyük kalıbın dolma süresi belirler. 6 ton kumluk bir kalıbı 15 dakikada doldurmak istiyorsanız en az 25–30 t/saat mikser gerekir.

Kol boyu ve dönüş açısı: Kalıplama alanını çizin, mikserin ulaşması gereken en uzak köşeyi işaretleyin. Kol bitince kum elle taşınır, o da kum kalitesini bozar.

Reçine sistemi: Furan ve alkali fenolik aynı mikserde çalışabilir ama pompa, hortum ve conta uyumuna bakılmalı. Sistem değişecekse dozaj hattını baştan planlayın.

Dozaj pompası: Dişli veya peristaltik pompa, debimetre ve kalibrasyon vanası olmalı. Reçine ve sertleştiricinin kum akışına kilitli çalışması şart; kum kesilince reçine de kesilmeli.

Temizlik: Oluk kapağı hızlı açılmalı. Furan karışımı olukta sertleşir, vardiya sonu temizliği atlanan mikser ertesi gün çalışmaz.

Kum sıcaklığı: Kışın 10 °C altında kum yavaş sertleşir, yazın 35 °C üstünde işleme süresi kısalır. Silo önünde kum ısıtıcı/soğutucu varsa mikser ayarı sabit kalır.

Sahadan notlar

Reçine tüketimini en çok kalibrasyon belirler. Haftalık kalibrasyon yapılmayan tesislerde reçinenin %10–15 fazla verildiğini sık görüyoruz. Aynı sıkıntı bıçak aşınmasında: aşınmış bıçak kumu iyi karıştırmaz, operatör reçineyi artırır, maliyet ve gaz kusuru birlikte yükselir. Rejenere kumla çalışırken kızdırma kaybı (LOI) takip edilmeli; yükseldikçe reçine oranı düşürülür.

İkinci el sürekli mikser kontrol listesi

Karıştırma oluğu astarı ve bıçaklar: kalınlık ölçülür, gerekirse takım halinde değişir.
Kol dönüş rulmanı ve redüktörler: boşluk ve ses kontrolü.
Reçine ve sertleştirici pompaları, debimetreler, çekvalfler: kalibrasyon testi yapılır.
Kum sürgü vanası ve silo çıkışı.
Pano, PLC ve operatör paneli: reçete hafızası çalışıyor mu?
Olukta sertleşmiş kum birikintisi: bakım alışkanlığını gösterir.
Silo, kum ısıtıcı ve soğutucu mikserle birlikte mi satılıyor?

Sık sorulan sorular

Furan mikseri alkali fenolikte kullanılabilir mi?

Çoğu zaman evet. Pompa malzemesi, contalar ve dozaj aralığı kontrol edilir; gerekirse pompa değiştirilir.

Kalibrasyon ne sıklıkla yapılmalı?

Reçine ve sertleştirici haftada bir, kum debisi ayda bir. Reçine partisi değiştiğinde tekrar edilir.

Mikser ile rejenerasyon birlikte mi planlanmalı?

Evet. Rejenere kum oranı, kum sıcaklığı ve silo kapasitesi mikserin çalışma koşullarını belirler.

Kapasiteyi büyük seçmek zararlı mı?

Çok büyük mikser küçük maçada hassas dozaj yapamaz. Maça ve kalıp işi ayrıysa iki mikser daha doğru olur.

İlgili sayfalar

ZENES ne yapar?

Kalıp ölçülerinizi ve günlük kum ihtiyacınızı alıp mikser kapasitesini ve kol boyunu hesaplıyoruz. Yeni mikserde üreticilerin tekliflerini aynı kapsamda karşılaştırıyoruz; ikinci el mikserde kalibrasyon testini yerinde yapıp rapor veriyoruz. Mikseri silo, rejenerasyon ve kum taşımayla birlikte tek proje olarak kuruyoruz.