İndüksiyon ocağı alırken ilk bakılacak şey pota tonajı değil, güç ünitesinin kW değeridir. Saatte ne kadar metal ergiteceğinizi güç belirler. Pota sadece bir seferde ne kadar sıvı metal tutacağınızı söyler. Dökme demirde kabaca her 1 ton/saat ergitme için 550–650 kW güç gerekir.
Güç ve kapasite nasıl eşleşir
Gri ve sfero dökme demirde pratikte ton başına 550–650 kWh elektrik harcanır. Teorik değer daha düşüktür ama kapak açma, curuf alma, numune ve bekleme süreleri bu rakamı yukarı çeker. Çelikte bu değer biraz daha yüksektir.
Basit hesap şöyle:
- 600 kW ocak, dökme demirde saatte yaklaşık 1 ton ergitir.
- 1.500 kW ocak saatte 2,3–2,7 ton ergitir.
- Kalıplama hattınız saatte 4 ton sıvı metal istiyorsa 2.500 kW civarı güç gerekir.
Pota tonajı döküm düzeninize göre seçilir. Kalıp başına 30 kg döküyorsanız ve hat saatte 100 kalıp basıyorsa 1 tonluk pota sık boşalır ama sorun çıkarmaz. Tek parçası 800 kg olan bir dökümhane ise en az 1,5–2 tonluk pota ister.
Tek pota mı çift pota mı
Tek güç ünitesi, tek pota: en ucuz düzen. Pota dökerken ergitme durur. Küçük ve orta dökümhanelerde yeterlidir.
Tek güç ünitesi, çift pota (anahtarlamalı): bir pota ergitirken diğeri dökümde bekler. Güç anahtarla bir potadan diğerine aktarılır. Astar değişiminde de üretim durmaz, çünkü bir pota her zaman yedektir.
Çift çıkışlı güç ünitesi (Inductotherm'in VIP Power-Trak Dual-Trak sistemleri, İndemak Duet Power gibi): gücü iki pota arasında aynı anda paylaştırır. Bir pota ergitirken diğeri sıcak tutulur. Otomatik kalıplama hattı besleyen tesislerde en verimli düzen budur.
IGBT mi tristör mü
Tristörlü güç üniteleri eskidir ama sağlamdır. Türkiye'de 20–30 yıldır çalışan çok tristörlü ocak var. Dezavantajı, şebekeye yansıyan harmonik ve düşük güç faktörüdür. Kompanzasyon ve filtre gerekir.
IGBT güç üniteleri daha yenidir. Güç faktörü yüksektir, enerji tüketimi aynı işte genelde birkaç yüzde daha düşüktür, kontrolü daha hassastır. Yedek parçası tristöre göre daha pahalı olabilir ve kartları tamir eden servis sayısı azdır.
Karar vermeden önce şunu sorun: Bu markanın Türkiye'de servisi var mı, kartı arızalanırsa kaç günde değişir? Fabrikanın durduğu her gün, iki ünite arasındaki fiyat farkından pahalıya gelir.
Trafo, soğutma ve elektrik altyapısı
Ocak sadece güç ünitesi ve potadan ibaret değildir. Bütçeye şunlar da girer:
- Ocak trafosu ve orta gerilim hücreleri. 1.000 kW üstü ocaklarda genelde ayrı trafo istenir. Tesisin trafo gücü yetmiyorsa elektrik dağıtım şirketiyle güç artırımı süreci aylarca sürebilir.
- Kapalı devre soğutma. Bobin ve güç ünitesi kapalı devre suyla soğutulur. Kule, pompa ve eşanjör ocakla birlikte planlanmalıdır.
- Hidrolik devirme ve kapak sistemi.
- Şarj sistemi: vibrasyonlu şarj arabası veya mıknatıslı vinç.
Teklifleri karşılaştırırken bu kalemlerin hangi teklifte olduğunu tek tek işaretleyin. Bir teklif ucuz görünüyorsa genellikle trafo ya da soğutma kapsam dışıdır.
Astar ve bobin
Dökme demirde çoğunlukla silika (asidik) astar kullanılır. Astar ömrü metal türüne, sıcaklığa, şarj malzemesine ve sinterleme kalitesine göre değişir. İyi sinterlenmiş bir astar ile kötü sinterlenmiş astar arasındaki fark bazen iki katı bulur. Bu yüzden ocak alırken otomatik sinter programı olup olmadığına bakın.
Bobin ocağın en pahalı ve en kritik parçasıdır. Su kaçağı, izolasyon yıpranması ve bobin desteklerindeki çatlaklar düzenli kontrol edilmelidir.
İkinci el indüksiyon ocağı alırken
Avrupa'dan ve Türkiye'den ikinci el ocak getiriyoruz. İkinci el ocak doğru seçilirse sıfırın yarı fiyatına uzun yıllar çalışır. Kontrol listesi:
- Güç ünitesinin üretim yılı ve tipi (IGBT / tristör), etiket fotoğrafı.
- Çalışırken video: güç tam yükte çıkıyor mu, alarm var mı.
- Bobin durumu: su kaçağı, izolasyon, son değişim tarihi.
- Soğutma sistemi dahil mi, kule ve pompalar ne durumda.
- Trafo ve OG hücreleri satışa dahil mi.
- Elektrik şemaları, PLC programı ve kullanım kılavuzu var mı.
- Söküm ve nakliyeyi kim yapacak, kablo ve bara bağlantıları etiketlenecek mi.
- Markanın yedek parçası ve servisi Türkiye'de bulunuyor mu.
Şu an satıştaki ocaklarımızdan bazıları:
- ICS 600 kW IGBT, 1.000 kg, 2019, trafo ve soğutma dahil: ZEN-1997
- Inductotherm VIP Power-Trak 3 ton, 1.500 + 250 kW: ZEN-1907
- Inductotherm 1,5 ton tek pota, kapalı devre soğutmalı: ZEN-1952
- İndemak Duet Power 2 × 1 ton: ZEN-1969
Tüm ergitme ilanları için İkinci El Makineler sayfasında "İndüksiyon ocakları ve ergitme" grubunu seçin.
Sık sorulan sorular
1 ton indüksiyon ocağı saatte kaç ton ergitir?
Pota tonajı değil güç belirler. 1 tonluk potada 600 kW güç ünitesi varsa dökme demirde saatte yaklaşık 1 ton ergitir.
İndüksiyon ocağı ton başına kaç kWh elektrik harcar?
Dökme demirde pratikte 550–650 kWh/ton. Çelikte biraz daha fazla.
Kupol ocağından indüksiyona geçmek mantıklı mı?
Çevre izinleri, kok fiyatı ve kalite kontrolü açısından çoğu tesis için evet. Ayrıntısı kupol ocağı rehberimizde.
İkinci el ocağı Türkiye'de kim kurar?
ZENES söküm, nakliye, kurulum ve devreye almayı tek elden yapar. Teklif için ilan koduyla WhatsApp'tan yazın.
